बिगुल वाजले, आता समीकरणांची परीक्षा!
सातारा जिल्हा बँकेत सत्ता संघर्ष की महायुतीची एकजूट?
१ नोव्हेंबरला मतदान; ३ नोव्हेंबरला मतमोजणी | २१ संचालकपदांसाठी २,०१९ मतदार ठरवणार भवितव्य | २५ सप्टेंबरपासून उमेदवारी अर्ज दाखल
सातारा | प्रतिनिधी
सातारा जिल्हा मध्यवर्ती सहकारी बँकेच्या सन २०२६ ते २०३१ या कालावधीसाठी होणाऱ्या संचालक मंडळाच्या निवडणुकीचा अधिकृत कार्यक्रम जाहीर झाल्याने जिल्ह्यातील सहकार क्षेत्रातील राजकीय हालचालींना वेग आला आहे. बँकेच्या २१ संचालकपदांसाठी निवडणूक होत असून १ नोव्हेंबर २०२६ रोजी मतदान, तर ३ नोव्हेंबर रोजी मतमोजणी होणार आहे. अंतिम मतदार यादीत २,०१९ मतदार असल्याचे वृत्त आहे.
निवडणुकीचा कार्यक्रम जाहीर होण्यापूर्वीपासूनच जिल्हा बँकेभोवती राजकीय हालचाली सुरू होत्या. आता प्रत्यक्ष निवडणूक प्रक्रिया सुरू होत असल्याने इच्छुक उमेदवारांची चाचपणी, मतदारसंघनिहाय बैठका, जागावाटप आणि संभाव्य पॅनेलबाबत चर्चा अधिक तीव्र होण्याची शक्यता आहे.
यंदाच्या निवडणुकीत विशेष लक्ष असणार आहे ते महायुतीतील घटक पक्षांच्या भूमिकेकडे. भाजपकडून जिल्हा बँकेची निवडणूक पक्षाच्या चिन्हावर आणि शिवेंद्रसिंहराजे भोसले यांच्या नेतृत्वाखाली लढविण्याची भूमिका ग्रामविकास मंत्री जयकुमार गोरे यांनी यापूर्वी मांडली होती.
दुसरीकडे, उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांनी सातारा जिल्हा बँकेची निवडणूक महायुतीने एकत्रितपणे लढवावी, अशी भूमिका व्यक्त केल्याचे ताज्या वृत्तांत नमूद आहे. त्यामुळे भाजपचा स्वतंत्र लढतीचा सूर आणि महायुतीच्या एकत्रित लढतीची भूमिका यांच्यात पुढे कोणता समन्वय साधला जातो, हे महत्त्वाचे ठरणार आहे.
२१ जागांसाठी आता इच्छुकांची चाचपणी
जिल्हा बँकेच्या संचालक मंडळातील २१ जागांसाठी उमेदवारी मिळविण्यासाठी इच्छुकांकडून प्रयत्न सुरू होणार आहेत. कोणत्या मतदारसंघातून कोणाला संधी द्यायची, विद्यमान संचालकांना पुन्हा संधी मिळणार का, नव्या चेहऱ्यांना स्थान मिळणार का, तसेच विविध गटांमध्ये जागावाटप कसे होणार, यावर पुढील काही दिवसांत चर्चा होण्याची शक्यता आहे.
सहकारी संस्थांच्या निवडणुकीतील गणित हे केवळ विधानसभा किंवा लोकसभा निवडणुकीतील पक्षीय गणितावर अवलंबून नसते. स्थानिक सहकारी संस्था, मतदारसंघनिहाय संबंध, ठरावांची संख्या आणि संबंधित नेत्यांचा संस्थात्मक प्रभाव यांचाही निवडणुकीत महत्त्वाचा वाटा असतो.
त्यामुळे जिल्ह्यातील राजकीय समीकरणांचा परिणाम जिल्हा बँकेच्या निवडणुकीत कितपत आणि कोणत्या पद्धतीने दिसून येतो, हे उमेदवारी निश्चित झाल्यानंतर अधिक स्पष्ट होणार आहे.
भाजपचा स्वबळाचा सूर
ऑगस्टमध्ये ग्रामविकास मंत्री जयकुमार गोरे यांनी भाजप जिल्हा बँकेची निवडणूक भाजपच्या चिन्हावर आणि सार्वजनिक बांधकाम मंत्री शिवेंद्रसिंहराजे भोसले यांच्या नेतृत्वाखाली लढवणार असल्याचे सांगितले होते. सहकारी पक्ष सोबत आल्यास त्यांचाही विचार केला जाईल, अशी भूमिका त्यांनी मांडल्याचे वृत्त आहे.
त्यानंतर सप्टेंबरमध्ये भाजपमधीलच वेगवेगळ्या नेत्यांच्या भूमिकांमुळे निवडणुकीचे समीकरण अधिक चर्चेत आले. त्यामुळे भाजपच्या भूमिकेसोबतच स्थानिक पातळीवरील उमेदवार निवड आणि जागावाटप याकडेही लक्ष राहणार आहे.
महायुतीच्या एकजुटीचा प्रश्न
महायुतीतील घटक पक्ष जिल्हा बँकेची निवडणूक एकत्र लढवतात की प्रत्येक पक्ष आपापल्या ताकदीने मैदानात उतरतो, हा सध्या चर्चेचा विषय आहे.
एकनाथ शिंदे यांनी महायुतीने एकत्रितपणे निवडणूक लढवावी, अशी भूमिका व्यक्त केल्याचे वृत्त आहे. त्यामुळे आगामी काळात घटक पक्षांमध्ये जागावाटप आणि उमेदवारांबाबत चर्चा होते का, याकडे लक्ष राहणार आहे.
मात्र महायुतीतील अंतिम जागावाटप किंवा पॅनेलची रचना अद्याप निश्चित झाल्याचे उपलब्ध वृत्तांवरून स्पष्ट होत नाही. त्यामुळे ‘महायुतीची एकजूट’ हा पर्याय चर्चेत असला तरी अंतिम निवडणूक चित्र उमेदवारी प्रक्रिया आणि माघारीनंतरच स्पष्ट होईल.
सर्वसमावेशक पॅनेलची चर्चाही
भाजपच्या स्वतंत्र लढतीच्या भूमिकेच्या पार्श्वभूमीवर राष्ट्रवादी काँग्रेस आणि शिवसेनेतील काही स्थानिक नेत्यांकडूनही जिल्हा बँकेच्या निवडणुकीबाबत सावध भूमिका घेतली जात असल्याचे वृत्त आहे. काही नेत्यांकडून राजकीय पक्षीय समीकरणांपलीकडे जाऊन सर्वपक्षीय किंवा सर्वसमावेशक पॅनेल उभारण्याची चर्चा सुरू असल्याचेही वृत्त प्रसिद्ध झाले आहे.
मात्र ही चर्चा प्रत्यक्ष पॅनेलमध्ये रूपांतरित होते का, हे अद्याप स्पष्ट झालेले नाही. त्यामुळे आगामी काळातील बैठकांनंतरच या पर्यायाचे स्वरूप समोर येण्याची शक्यता आहे.
मतदारसंघनिहाय समीकरणे ठरणार महत्त्वाची
जिल्हा बँकेच्या निवडणुकीत विविध मतदारसंघांतील ठराव आणि मतदारसंख्या महत्त्वाची असल्याने प्रत्येक जागेसाठी स्वतंत्र राजकीय गणित तयार होऊ शकते.
उपलब्ध वृत्तांनुसार काही प्रमुख नेत्यांकडे मोठ्या प्रमाणात मतदारांचा प्रभाव असल्याची चर्चा आहे. उदयनराजे भोसले यांना मानणाऱ्या ठरावांची संख्याही चर्चेत आली आहे. त्यामुळे जागावाटपाच्या चर्चेत विविध नेत्यांच्या संस्थात्मक प्रभावाचा विचार होण्याची शक्यता आहे.
मात्र कोणत्या गटाला किती जागा मिळतील किंवा कोणत्या पॅनेलला किती पाठिंबा असेल, याबाबत अंतिम निष्कर्ष काढणे सध्या घाईचे ठरेल.
दहा वर्षांच्या नियमाचीही चर्चा
दरम्यान, जिल्हा बँकेच्या निवडणुकीच्या पार्श्वभूमीवर संचालकांच्या दहा वर्षांच्या कार्यकाळाचा मुद्दाही चर्चेत आला आहे. हा निकष लागू झाल्यास दीर्घकाळ संचालक राहिलेल्या काही नेत्यांच्या उमेदवारीवर परिणाम होऊ शकतो, अशी चर्चा वृत्तांत करण्यात आली आहे.
या मुद्द्याचा प्रत्यक्ष परिणाम कोणत्या उमेदवारांवर होतो आणि निवडणूक प्रक्रियेत त्याबाबत काय निर्णय होतो, हे पुढील टप्प्यात स्पष्ट होणार आहे.
२५ सप्टेंबरपासून अर्ज दाखल
निवडणूक कार्यक्रमानुसार २५ सप्टेंबर ते १ ऑक्टोबर २०२६ या कालावधीत उमेदवारी अर्ज दाखल करता येणार आहेत. अर्ज दाखल करण्याची वेळ सकाळी ११ ते दुपारी ३ अशी आहे.
५ ऑक्टोबर रोजी अर्जांची छाननी, त्यानंतर ६ ऑक्टोबरला वैध उमेदवारांची यादी, तर ६ ते २१ ऑक्टोबरदरम्यान उमेदवारी अर्ज माघारी घेता येणार आहेत.
२२ ऑक्टोबर रोजी अंतिम उमेदवारांची यादी आणि निवडणूक चिन्हांचे वाटप होणार आहे. त्यामुळे २२ ऑक्टोबरनंतरच कोणत्या मतदारसंघात किती उमेदवार प्रत्यक्ष रिंगणात आहेत, याचे स्पष्ट चित्र समोर येईल. निवडणूक कार्यक्रमाची ही रूपरेषा ताज्या वृत्तांतही नमूद करण्यात आली आहे.
१ नोव्हेंबरला मतदान; ३ नोव्हेंबरला मतमोजणी
निवडणुकीसाठी १ नोव्हेंबर २०२६ रोजी सकाळी ८ ते सायंकाळी ५ या वेळेत मतदान होणार आहे. त्यानंतर ३ नोव्हेंबर रोजी सकाळी ८ वाजल्यापासून मतमोजणी होणार असल्याचे वृत्त आहे.
मतदानापर्यंतच्या काळात पॅनेलची घोषणा, उमेदवारांची निवड, मतदारसंघनिहाय बैठका आणि प्रचाराला वेग येण्याची शक्यता आहे.
माघारीनंतरच निवडणुकीचे खरे चित्र
सध्या विविध राजकीय नेत्यांच्या भूमिका, संभाव्य पॅनेल आणि जागावाटपाबाबत चर्चा सुरू असली तरी प्रत्यक्ष निवडणुकीचे गणित २१ ऑक्टोबरच्या माघारीनंतरच स्पष्ट होणार आहे.
कोण उमेदवारी अर्ज दाखल करतो, कोणाचा अर्ज वैध ठरतो, कोण माघार घेतो आणि अंतिम रिंगणात कोणते पॅनेल किंवा उमेदवार राहतात, यावर निवडणुकीची दिशा अवलंबून राहणार आहे.
त्यामुळे ‘सत्ता संघर्ष की महायुतीची एकजूट?’ या प्रश्नाचे उत्तर सध्या कोणत्याही एका बाजूने निश्चितपणे देता येणार नाही. उमेदवारी प्रक्रिया, जागावाटप आणि स्थानिक पातळीवरील चर्चांनंतरच अंतिम राजकीय चित्र स्पष्ट होईल.
निवडणूक कार्यक्रम : एक नजर
उमेदवारी अर्ज दाखल : २५ सप्टेंबर ते १ ऑक्टोबर २०२६
अर्ज दाखल करण्याची वेळ : सकाळी ११ ते दुपारी ३
अर्जांची छाननी : ५ ऑक्टोबर २०२६
वैध अर्जांची यादी : ६ ऑक्टोबर २०२६
उमेदवारी अर्ज माघार : ६ ते २१ ऑक्टोबर २०२६
अंतिम उमेदवार यादी व चिन्ह वाटप : २२ ऑक्टोबर २०२६
मतदान : १ नोव्हेंबर २०२६, सकाळी ८ ते सायंकाळी ५
मतमोजणी : ३ नोव्हेंबर २०२६
एकूण संचालकपदे : २१
अंतिम मतदारसंख्या : २,०१९
