पुणे विभाग पदवीधर-शिक्षक मतदारसंघ निवडणूक; आचारसंहितेची कडक अंमलबजावणी
प्रचारसाहित्य, फलक, होर्डिंग्ज आणि भित्तीपत्रके तत्काळ हटवा; विभागीय आयुक्त शीतल तेली-उगले यांचे निवडणूक प्रशासनाला निर्देश
पुणे | प्रतिनिधी
महाराष्ट्र विधान परिषदेच्या पुणे विभाग पदवीधर मतदारसंघ आणि पुणे विभाग शिक्षक मतदारसंघाच्या निवडणुकीचा कार्यक्रम जाहीर झाल्यानंतर आदर्श आचारसंहिता तत्काळ लागू झाली आहे. या पार्श्वभूमीवर पुणे विभागातील पुणे, सातारा, सोलापूर, कोल्हापूर आणि सांगली या पाचही जिल्ह्यांमध्ये आचारसंहितेची काटेकोर अंमलबजावणी करण्याचे निर्देश निवडणूक निर्णय अधिकारी तथा विभागीय आयुक्त शीतल तेली-उगले यांनी जिल्हा निवडणूक प्रशासनाला दिले आहेत.
आचारसंहितेचा भंग होईल अशा स्वरूपाचे राजकीय जाहिरात फलक, होर्डिंग्ज, भित्तीपत्रके तसेच मालमत्ता विरूपण कायद्याचे उल्लंघन करणारे मजकूर व प्रचारसाहित्य स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या हद्दीतून लवकरात लवकर हटविण्याची कार्यवाही करण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत.
पाचही जिल्ह्यांतील अधिकाऱ्यांची बैठक
निवडणुकीच्या पार्श्वभूमीवर पुणे विभागातील पाचही जिल्ह्यांमधील जिल्हाधिकारी, महानगरपालिका आयुक्त, पोलीस आयुक्त, जिल्हा पोलीस अधीक्षक तसेच संबंधित निवडणूक अधिकाऱ्यांची दूरदृश्य प्रणालीद्वारे बैठक घेण्यात आली. विभागीय आयुक्त शीतल तेली-उगले यांच्या अध्यक्षतेखाली झालेल्या या बैठकीत निवडणूक प्रक्रिया, आचारसंहितेची अंमलबजावणी आणि प्रशासनाने करावयाच्या कार्यवाहीबाबत सूचना देण्यात आल्या.
आयुक्तालयाच्या सामान्य प्रशासन विभागाचे अतिरिक्त आयुक्त तुषार ठोंबरे यांच्यासह संबंधित जिल्ह्यांतील अधिकारी या बैठकीला उपस्थित होते.
भरारी पथके, स्थिर सर्वेक्षण पथके कार्यान्वित करा
भारत निवडणूक आयोगाच्या मार्गदर्शक सूचनांनुसार सर्व जिल्ह्यांमध्ये निवडणुकीसाठी आवश्यक कक्ष स्थापन करण्याबरोबरच भरारी पथके, स्थिर सर्वेक्षण पथके आणि व्हिडिओ सर्वेक्षण पथके कार्यान्वित करण्याच्या सूचना देण्यात आल्या आहेत.
निवडणूक काळात आचारसंहितेचे उल्लंघन होत आहे का, यावर या पथकांकडून लक्ष ठेवले जाणार आहे. आचारसंहितेचा भंग झाल्याचे आढळून आल्यास नियमानुसार तात्काळ गुन्हे दाखल करण्याचे निर्देशही देण्यात आले आहेत.
शासकीय जागांचा राजकीय प्रचारासाठी वापर नको
शासकीय विश्रामगृहे, शासकीय व निमशासकीय कार्यालये, केंद्र व राज्य सरकारच्या अखत्यारितील सार्वजनिक उपक्रमांच्या मालकीच्या जागा, स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या मालकीच्या जागा, धार्मिक स्थळे तसेच शाळांचा वापर राजकीय प्रचार, सभा किंवा बैठकींसाठी होणार नाही, याची प्रशासनाने दक्षता घ्यावी, असे निर्देश देण्यात आले आहेत.
प्रत्येक जिल्ह्यात आचारसंहिता कक्ष
विभागीय आयुक्त कार्यालयात स्वतंत्र आचारसंहिता कक्ष स्थापन करण्यात येणार असून, पाचही जिल्ह्यांमध्ये संबंधित निवासी उपजिल्हाधिकाऱ्यांच्या नियंत्रणाखाली आचारसंहिता कक्ष स्थापन करण्याच्या सूचना देण्यात आल्या आहेत.
आचारसंहितेच्या काळात ‘काय करावे आणि काय करू नये’ याबाबतच्या मार्गदर्शक सूचनांची माहिती सर्व शासकीय यंत्रणांना देण्यात यावी, असेही विभागीय आयुक्तांनी सांगितले.
चुकीची माहिती पसरणार नाही याची दक्षता
निवडणुकीच्या काळात चुकीची किंवा दिशाभूल करणारी माहिती पसरू नये, यासाठी प्रशासनाने विशेष दक्षता घेण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत. तसेच मतदान केंद्रांची प्रारूप यादी प्रसिद्ध करण्याबाबतही सूचना करण्यात आल्या आहेत.
माध्यमांवरील जाहिरातींचे पूर्वप्रमाणीकरण
निवडणुकीच्या पार्श्वभूमीवर जिल्हास्तरावर माध्यम प्रमाणीकरण व माध्यम संनियंत्रण समित्या (MCMC) कार्यान्वित करण्याच्या सूचना देण्यात आल्या आहेत.
दूरचित्रवाणी वाहिन्या, आकाशवाणी, खासगी एफएम वाहिन्या तसेच समाजमाध्यमांवरील राजकीय जाहिरातींच्या पूर्वप्रमाणीकरणाबाबत भारत निवडणूक आयोगाच्या निर्देशांचे पालन करण्यासाठी राजकीय पक्षांना आवश्यक माहिती देण्याचेही निर्देश देण्यात आले आहेत.
२३ ऑक्टोबरला मतदान
भारत निवडणूक आयोगाने जाहीर केलेल्या कार्यक्रमानुसार पुणे विभाग पदवीधर आणि शिक्षक मतदारसंघासाठी २९ सप्टेंबर २०२६ रोजी अधिसूचना प्रसिद्ध होणार आहे. उमेदवारी अर्ज दाखल करण्याची अंतिम तारीख ६ ऑक्टोबर, अर्जांची छाननी ७ ऑक्टोबर, तर उमेदवारी अर्ज मागे घेण्याची अंतिम तारीख ९ ऑक्टोबर आहे.
२३ ऑक्टोबर २०२६ रोजी सकाळी ८ ते सायंकाळी ४ या वेळेत मतदान होणार असून २७ ऑक्टोबर रोजी मतमोजणी होणार आहे. निवडणूक प्रक्रिया ३१ ऑक्टोबर २०२६ पूर्वी पूर्ण करण्याचे नियोजन आहे.
नव्या मतदार नोंदणीसाठी २६ सप्टेंबरपर्यंत संधी
या निवडणुकीसाठी नव्याने मतदार नोंदणी करण्याची संधी सर्वसाधारणपणे २६ सप्टेंबर २०२६पर्यंत असल्याची माहिती विभागीय आयुक्तांनी दिली आहे. जानेवारी २०२६ मध्ये प्रसिद्ध झालेल्या यादीनुसार पुणे विभागात ३ लाख ७ हजार ८२३ पदवीधर आणि ५१ हजार ७५० शिक्षक मतदार असल्याचे प्रशासनाकडून सांगण्यात आले आहे. नव्या नोंदणीमुळे अंतिम मतदारसंख्येत बदल होऊ शकतो.
पुणे विभाग पदवीधर आणि शिक्षक मतदारसंघाच्या निवडणुकीची प्रक्रिया सुरू झाल्याने पाचही जिल्ह्यांतील प्रशासनाची यंत्रणा आता निवडणूक कामकाजासाठी सक्रिय झाली आहे. आचारसंहितेच्या अंमलबजावणीपासून प्रचारसाहित्य हटविणे, माध्यमांवरील जाहिरातींचे पूर्वप्रमाणीकरण आणि मतदानाची तयारी या सर्व बाबींवर प्रशासनाचे लक्ष राहणार आहे.
